गरमागरम सूप्स....अहा....!

 

धो-धो पाऊस पडतोय आपण भिजून आलोय, आल्या आल्या  हातात वाफ़ाळणारा सूपचा बाऊल  दिलाय. त्याच्या वासानेच थंडी पळते आणि तोंडाला चव आल्यासारखे वाटते. ’सूप’ हा शब्द संस्कृतातदेखील आढळतो. याचा अर्थ वरण किंवा आमटी असा पातळ पदार्थ. आपण मात्र इंग्रजीत वापरल्या जाणार्‍या अर्थाने सूप हा शब्द वापरतो. पुष्कळदा ’टोमॅटो सूप’ इतकेच आपल्याला अपेक्षित असते.

परदेशात  अनेक प्रकारची सूप्स कॅनमध्ये मिळतात. ती घरी आणून गरम केली आणि साधा ब्रेड भाजून घेतला किंवा गार्लिक ब्रेड भाजून घेतला तर थंडीपावसात रात्रीचे जेवण त्यावर भागवता येते. सुरुवातीला असे तयार कॅन आणले. मग त्यावरील लेबल्स वाचली तर त्यात भयानक सोडियम आहे असे आढळले. मग पुस्तके आणून वाचून घरच्या घरी प्रयोग सुरु झाले.

प्रचंड पाऊस पडला आणि गारवा आला की करायला आणि प्यायला मस्त वाटतात असे दोन तीन प्रकार मी इथे देते आहे. अशा वेळी कोणी पाहुणे येणार असतील तर आवर्जून सूप, जेवण, गोड पदार्थ असे तीन टप्प्यातले जेवण आपण करु शकतो.

वास्तविक, आपण जे टोमॅटो सूप करतो ते ’प्युरीड सूप’ म्हणजे भाज्या वाटून केलेले सूप असते. याची थोडी वेगळी आवृत्ती म्हणून आपण टोमॅटो सोबत गाजर, बीट, कांदे, बटाटे घालून मिक्स्ड व्हेजिटेबल सूप करतो.

परदेशात मात्र मला ’चंकी सूप’ हा देखील प्रसिद्ध प्रकार आहे असे आढळले. म्हणजे थोडे पातळ पाणी त्यात बटाट्याचे वगैरे तुकडे, कडधान्ये इत्यादी. चांगला प्रोटिन व्हिटॅमिन रिच पदार्थ तयार होतो.

यातले लसूण, मिरपूड यांचे प्रमाण आपण हवे तसे कमीजास्त करु शकतो. बेसिल नावाची एक वनस्पती (खरे तर पुदिना/तुळस यांसारखी वाळलेली पाने) हल्ली बर्‍याच मॉल्स मध्ये मिळते. टोमॅटो बेसिल हे एकत्र छान लागते. तसेच ऑरिगॅनो,रोझमेरी पण. या दोन्हींची वाळलेली पाने थोडी हाताने चुरगळून चिमटीभर जरी कोणत्याही सूप वा पास्तामध्ये घातली तरी छान गंध  येतो.

आपण दोन्ही प्रकारच्या सूपच्या रेसिपी पाहू. आणि सोबत गार्लिक ब्रेड कसा करायचा तेही...!

१.   मिनस्ट्रोन सूप/ मिश्र डाळी, कडधान्येआणि पास्ता यांचे सूप.

२.   पम्पकिन सूप/ भोपळ्याचे सूप

३.   लेन्टिल सूप/ मसुरांचे सूप

४.   क्रुटॉन्स

५.   गार्लिक ब्रेड.

 

१.  

मिनस्ट्रोन सूप/ मिश्र डाळी, कडधान्ये आणि पास्ता यांचे सूप

साहित्य: पाव वाटी मिश्र डाळी ( हिरवी चणाडाळ, पिवळी चणाडाळ, मसूर डाळ, आणि चिमटीभर तांदूळ), शिजलेली कडधान्ये (राजमा, पांढरे चवळी, आवडत असतील तर छोले ) सगळे मिळून वाटीभर,अर्धी वाटी पास्ता (शक्यतो एल्बो, मॅक्रोनी, डिटालीनि असा बारीक पास्ता घ्यावा.), कांदा, सेलरी, गाजर, कोबी, बटाटे सगळे पाव वाटी प्रत्येकी, आवडत असेल तर पातीचा कांदा व पात, अगदी एखादी पात व त्याचा कांदा बारीक चिरुन, चार पाच लसणी बारीक वाटून वा चिरुन, मीठ, आपल्याला आवडत असेल तर एखादी हिरवी मिरची चिरुन (आपल्या भारतीय आवडीसाठी ), मिरपूड, बेसिल, ऑरिगॅनो पावडर आवडीप्रमाणे चिमटीभर, चार टोमॅटो वाटून.

कृती: प्रथम थोड्याशा बटर वर कांदा व लसूण, मिरची घालावे. थोडे परतल्यावर , बारीक चिरलेला कोबी, सेलरी, क्युबच्या आकारातले बटाटे व गाजर सगळे परतावे. त्यात कच्च्या डाळी घालाव्या. व टोमॅटो प्युरी आणि पाणी, मीठ घालून शिजवावे. मग उकडलेली कडधान्ये व पास्ता घालावा. मंद आचेवर सगळे शिजल्यावर मीठ, मिरपूड, बेसिल घालावे व आवडत असेल तर वरुन किसलेले चीज आणि ऑलिव्ह ऑईल घालावे.

टीप: कच्च्या डाळी आवडत नसतील तर नाही घातल्या तरी चालतात. जर पास्ता घातला नाही तर हेच सूप  ’हार्टी व्हेजिटेबल सूप’ म्हणून सर्व करता येईल. पाण्याऐवजी व्हेजिटेबल स्टॉक वापरता येईल. नीट विचार केला तर भाजी, उसळ, पास्ता हे वेगवेगळे तीन पदार्थ न करता एकाच वेळी घट्टसर असे सूप जेवणाऐवजी घेतले तरी चालण्यासारखे आहे.

२

लेन्टिल सूप किंवा मसूरांचे सूप:

साहित्य: चार एक तास भिजलेले पण मोड न आलेले एक वाटी मसूर, चार लसूण पाकळ्या, तीन टोमॅटोंची प्युरी, कांदा, सेलरी, गाजर प्रत्येकी पाव वाटी.

कृती: प्रथम  बटर वर लसूण, कांदा, सेलरी, गाजर परतून घ्यावे, मग भिजलेले मसूर परतावे. त्यात टोमॅटो प्युरी, पाणी, मीठ , मिरपूड घालून मंद आचेवर खूप वेळ शिजवावे. दाट वा पातळ हवे करावे. त्यानुसार पाणी कमी जास्त करता येईल.

३.   भोपळ्याचे सूप/पम्पकिन सूप

साहित्य: चांगला लाल भोपळा पाव किलो चौकोनी तुकडे करुन, एक बटाटा, चौकोनी तुकडे करुन, एक कांदा बारीक चिरलेला, दोन चमचे फ़ेटलेली साय.

कृती: बटरवर कांदा परतावा, शिजल्यावर बटाटे आणि भोपळा घालून , पाणी घालून चांगले शिजवावे. मग मिक्सर मधून काढावे किंवा हँड मिक्सरने घुसळावे. मीठ हवे तर साखर घालावी. आणि पुन्हा शिजवावे. वर फ़ेटलेली साय, आवडत असल्यास मिरपूड घालावी.

४.  

क्रुटॉन्स

साधारणत: प्युरीड सूप क्रुटॉन्स सोबत सर्व  करतात. ब्रेडचे तुकडे करावे. एका बाऊलमध्ये ऑलिव्ह ऑईल वा पातळ केलेले बटर, मीठ आणि बेसिल पावडर /मिरी पावडर / चाट मसाला / कुठे लसणीची पूड मिळाली तर ती घालावी. त्यात हे तुकडे घालून नीट मिसळावे. मग गॅस ओव्हन मध्ये बेकिंग ट्रे वर ठेऊन कुरकुरीत करावे वा तव्यावर शेकावे. एका हवाबंद डब्यात भरुन ठेवावे. टोमॅटो, पालक, गाजर, भोपळा यांची सूप मिक्सरमधून वाटून करतो त्यांच्या सोबत हे देता येतील.

५.  

गार्लिक ब्रेड

अनेकदा पिझा हट मध्ये गेलो की आपण पिझा सोबत गार्लिक ब्रेड घेतो. परंतु गार्लिक ब्रेड ची खरी मजा सूप सोबत येते. शिवाय इतके चीज घातलेला ब्रेड खाताना फ़ारच गिल्टी वाटते. त्याऐवजी घरच्या घरी अगदी तसा नाही पण त्याच्या जवळ जाणारा गार्लिक ब्रेड करता येतो.

दोन तीन चमचे अमूल बटर, घरचे लोणी वा साजूक तूप घ्या. ते कढईत थोडे गरम करुन पाच सहा लसणीचे बारीक काप त्यात घाला व गॅस बंद करा. हे गार्लिक बटर करण्यासाठी थंडीत मिळणारी पातीची लसूण सगळ्यात उत्तम, पात आणि पाकळ्या दोन्ही चिरुन घाला.

मग होल व्हीट ब्रेड, ब्राऊन ब्रेड वा साधा ब्रेड, किंवा आपला लादी पाव घ्यावा. गार्लिक बटर लावून खरपूस भाजावा. कोणत्याही सूप सोबत वा नुसता गरमगरम खावा.

-   © श्रेया महाजन.

पूर्वप्रसिद्धी जून २०१३ या सख्यानो या इ मासिक