श्रावणसरी

सोशिक माती, अशी सारखी वर्षावाने भिजेयुगायुगांची उत्कट आशा अक्षर होऊन रुजे||
केव्हा हसणे, केव्हा रडणे, कधी सोसणे कळा
असा चालला इथे सनातन सृजनाचा सोहळा||
कशी मनातून मने गुंतती भाव दाटती उरी
उन्हात न्हाऊन सुंदर होऊन येती श्रावणसरी
जलथेंबानी कशी चमकते सृष्टी ही साजरी
कधी हासऱ्या, कधी लाजऱ्या, आल्या श्रावणसरी.
-शांता शेळके
द्यावा पृथिवी म्हणजे स्वर्ग आणि धरती हे दैवी जोडपे अगदी ऋग्वेद काळापासून रूढ आहे. हा द्युलोक आपले प्रेम पर्जन्याच्या रूपाने पृथ्वीवर धाडतो . पृथ्वी न्हाऊन प्रसन्न होते आणि तिच्या गर्भातून बीज अंकुरते. एखादा बैल हंबारव करीत यावा तसा आवाज करत पर्जन्य आपल्या आगमनाची वार्ता कळवतो. आणि आपली पखाल या पृथ्वीवर रिती करतो. हे वर्णन ऋग्वेदातील पर्जन्य सूक्तात येते. हा सृजनाचा उत्सव असतो. निसर्गात आढळणारा. पहिल्या ओळीत शांताबाई याच नैसर्गिक आविष्काराविषयी सांगत आहेत . या प्रसव वेदनांतून निर्माण होणारी आहे ती अक्षर अशी आशा.
न क्षरति क्षीयते इति अक्षरम् ! अशी अक्षर शब्दाची व्युत्पत्ती यास्काचार्यांनी दिली आहे. जे कधीच कमी होत नाही , नष्ट होत नाही चिरंतन आहे ते अक्षर. निसर्ग असाच अव्याहतपणे उत्पत्ती, स्थिती, लय या तीन अवस्थांतून जात असतो. जे निसर्गाच तेच माणसाचं.
आशा नाम मनुष्याणां काचित आश्चर्य शृंखला|
यया बद्धा प्रधावन्ति मुक्तस्तिष्ठांति पंगुवत ||
सनातन असा हा आशेचा बंध आहे. जिने बांधलेला नेहमी धावत असतो आणि तिच्यापासून मुक्त असणारा एखाद्या पांगळ्याप्रमाणे स्थिर असतो.
श्रावणातील हसरी नाचरी सर आणि त्यातून जन्मणारी हिरवळ अन्नधान्याला जन्म देणारी, सजीवांचे भरण पोषण करणारी आहे. सृजनाच्या आशा पल्लवित करणारी आहे.
मनामनाचा गुंता आदिम काळापासून चालत आलेला आहे. तितकेच चिरंतन आहे सृष्टीचे सजणे. अळवाच्या पानावर पडलेला नाजूक थेंब मोत्यासारखा दिसतो. त्याचं असणं अगदी काही क्षणापुरतं. पण ते छोटं आयुष्य तो दिमाखात जगतो, उन्हात चमकतो. श्रावणाच्या सरी न्हाऊन माखून ओलेत्या होऊन येतात. त्यामुळे मनाला अधिक भिडतात. असाच ऊन पावसाचा खेळ माणसाच्या मनात चालू असतो. एखाद्या रहाट गाडग्याप्रमाणे सुख दुःख येत रहातात. चक्रारपङ्क्तिरिव गच्छति भाग्यपङ्क्ति:||
या वाटेवर कधी कोण भेटेल कुणास ठाऊक. पण आपल्या मनातला श्रावण , उत्सवी श्रावण अगदी कुसुमाग्रजांच्या शब्दात सांगायचे तर हसरा, नाचरा जरासा लाजरा, सुंदर साजिरा श्रावण आला. © श्रेया महाजन