साड्याच साड्या

आज सकाळी सहज ’असा मी-असामी’ ऐकत होते. पु.लं नी वर्णन केलेलं गिरगाव-पार्ले आणि सौं. सोबत साडी खरेदी करण्याचा प्रसंग ऐकला. अगदी जिवंत चित्र डोळ्यासमोर उभं राहिलं.
 

सहज विचार करत होते, आपण कधीपासून व्ही. टी. स्टेशनच्या परिसरात फ़िरायला लागलो? मला वाटतं ..जे.जे. स्कूल ऑफ़ आर्टस ला अ‍ॅडमिशन घ्यायची इच्छा होती म्हणून पहिल्यांदा गेले त्या भागात. आर्ट स्कूल बाजूला राहिलं, पण आसपास ’खादी भांडार’ शोध, तिकडून कुडत्याचं कापड विकत घे, असले उद्योग सुरु झाले. तिकडे मिळणारे ‘लेमन ज्यूस विथ हनी’ हे खास पेय वाटायला लागले. कॉलेजमध्ये जायला लागल्यावर गुर्जरी प्रिंट्च्या ओढण्या, बांधणीच्या (कापडी) फ़ायली यांचा शोध सुरु झाला. ’चिमणलाल’च्या स्टेशनरीचा पत्ता लागला आणि खेपा वाढतच गेल्या.

गिरगांवातल्या कॉलेजमध्ये नोकरीला लागल्यावर तर काय विचारूच नका. शहाडे आठवले वगैरेचं पु.लं.नी केलेलं वर्णन ऐकताना तर वाटलं ही दुकानं फ़ारशी बदललीच नाहीत.

आता मुंबई पुण्यात परीक्षांचा सीझन सुरु होतोय. मला मात्र बोर्डाची सुपरव्हिजन नसली की एक वाजता मैत्रिणीबरोबर पळून जायचं, कुठे ‘खादी ग्रामोद्योग’ ने एक्सपो लावला असेल तर चक्कर मारायची या गोष्टींची फ़ार आठवण यायला लागलीये. एकतर ’क्रॉस मैदान’ला ‘एक्सपो’ असला की फ़ार जवळ पडायचे. पुढे पुढे इतकी सवय झाली की ‘बान्द्रा-कुर्ला कॉम्प्लेक्स’ला सुद्धा वाट वाकडी करून जायला काही वाटायचे नाही. जायला त्रास, पण पोहोचले की कसा रंगांचा उत्सव वाटायचा. बाटिक, ब्लॉक प्रिंट्च्या कापडाची, एखाद्या लखनवी सलवार कुर्त्याची उन्हाळा म्हणून खरेदी व्हायची. शांतिनिकेतन लेदरच्या पर्स, लिपस्टिक केस, सुट्टे पैसे ठेवायच्या

छोट्या पर्स घेतल्या जायच्या. अगदी मोठ्या पिशव्या हावरटपणे पाहिल्या जायच्या. ही पहिली फ़ेरी. मग दुसर्‍या फ़ेरीला आईला घेऊन जायचं. एखादी साडी तिला आवडली म्हणून घ्यायची. (अर्थात ती हवी तेव्हा नेसायला आपण मोकळे!!) बाकी चादरी, उशांची कव्हरं यातलं काही आवडलं तर घेतलं जायचं. सगळ्यावर अंबारी मिरवणारे हत्ती, मोर अशी चित्रं...! पारंपारिक आकार, वेलबुट्टी. पांढरे, निळे, लाल असे उठून दिसणारे रंग ...! एखादं वॉल हॅंगिंग, शोपीस, भेटीसाठी काहीबाही घ्यायचे असेल तर ते...! हे सगळं घेता घेता पायाचे तुकडे पडतायत का काय असं वाटायचं. घरी आल्याक्षणी “आई चहा..!” म्हटलं की ती लगेच ओट्याशी उभी राहून चहा ठेवायची आणि कुकर पण लावून चहा घेऊन गप्पा मारत बसायची. ( आता या सगळ्याचं भारी आश्चर्य वाटतं आणि अपूर्वाई पण!)

रात्री झोपल्यावर डोळ्यासमोर यायचं...गुलाबी रंगाची काश्मिरी, अंजिरी रंगाची चंदेरी, आकाशी रंगाची लखनवी, पैठणीवरचा दिमाखदार मोर, महेश्वरी,संबळपुरी, पोचमपल्ली, ढाका, कलकत्ता..कशाचे गडद रंग, रेशमी भरतकाम, कशाचे फ़िकट (पेस्टल) रंग......पुढच्या वर्षी यातली कोणती साडी घ्यायची याचे बेत करत करत झोप कधी लागत असे पत्ता कुणास ठाऊक?

© श्रेया श्रीधर महाजन २२ फेब्रुवारी २०१२